Piekarska – Szkoła św. Jadwigi

Piekarska 18 i 20 – szkoła św. Jadwigi sióstr Notre Dame

  Był to budynek szkoły średniej prowadzonej przez Zgromadzenie Sióstr Szkolnych de Notre Dame (łac. Congregatio Pauperum Sororum Scholarium de Notre Dame), czyli żeńskie zgromadzenie zakonne założone w 1833 r. przez błogosławioną Marię Teresę od Jezusa (1797-1879) w Neunburgu w Bawarii, zatwierdzone w 1865 r. Założycielkę tego zakonu w 1985 r. beatyfikował papież Jan Paweł II. Celem powstania tego zgromadzenia było wychowanie młodych dziewcząt w duchu chrześcijańskim. Domy zgromadzenia dość szybko powstały w Galicji, na Śląsku i na Zaolziu. Zgromadzenie istnieje do dnia dzisiejszego, a spora jego część działa w USA. Zajmuje się nauczaniem i wychowaniem osób uważanych za margines społeczny w duchu wzajemnego poszanowania i piętnowania wszelkiego rodzaju niesprawiedliwości. 

   Na przełomie XIX i XX w. oddanie córek do szkół prowadzonych przez owo zgromadzenie było uważane za właściwe i w dobrym tonie. W bytomskiej placówce siostry zakonne zapewniały kompleksowe nauczanie, tzn. od przedszkola do matury. Wcześniej była to powstała na początku XX w. Katolicka Szkoła Sióstr Zakonnych (niem. Katholische Schule der Armen Schulschwestern), która w 1910 r. została przekształcona w Prywatne Liceum Sióstr Szkolnych (niem. Privates Lyceum der Armen Schulschwestern), które potocznie nazywano Szkołą św. Jadwigi (niem. St. Hedwig Schule). Później jej działalność się rozszerzała. Placówka miała też własną bursę. W sumie była w pełni samowystarczalna. W końcowym okresie była to Lehranstalten der Armen Schulschwesteren von Unsern Lieben Frau przy Poststrasse 20. W bytomskiej Szkole św. Jadwigi już w 1934 r. wprowadzono sobotnie zajęcia polityczne i kultury fizycznej. Nawet w godzinach popołudniowych organizowano zajęcia polityczne dla starszych roczników dziewcząt. Naziści nie pozwolili, aby część młodzieży kształciła się poza systemem, który stworzyli. Dążyli do tego, aby szkoły religijne straciły swoje znaczenie i z czasem wypadły z „obiegu”. Miasto obcinało dotację siostrom zakonnym na funkcjonowanie ich szkoły, co prowadziło do coraz większych problemów finansowych. Siostry próbowały ratować się osobistą interwencją u kardynała Adolfa Bertrama, ale niewiele to dało. W końcu budynki szkolne sióstr zakonnych z powodu zadłużenia zostały przejęte przez miasto i sprzedane. W 1938 r. zlikwidowano Szkołę św. Jadwigi. Budynek przejęła gmina. Z fasady budynku usunięto rzeźby o tematyce religijnej. Uczennice ze zlikwidowanej Szkoły św. Jadwigi przeniesiono do Wyższej Szkoły Żeńskiej im. Wilhelma Humboldta  (niem. Humboldtschule), która przejęła dawne pomieszczenia Szkoły św. Jadwigi przy Poststrasse 20. Z połączonych placówek szkolnych stworzono Miejską Żeńską Szkołę Średnią (niem. Stadtische Mädchenmittelschule), która od 1937 r. funkcjonowała wspólnie z Miejską Wyższą Szkołą Męską im. Adolfa Hitlera (niem. Adolf Hitler Schule) przy placu Sikorskiego (niem. Kaiserstrasse 5). Co prawda planowano, że połączone szkoły otrzymają nowy gmach, który miał stanąć przy bytomskim Państwowym Gimnazjum Realnym (niem. Staatliches Realgymnasium), ale nigdy nie doszło do jego budowy. 

   Budynek szkolny, niezwykle piękny, którego lico zostało pokryte jasną cegłą klinkierową, ostatnio wyremontowany, jest prawdziwą ozdobą Bytomia. Po wojnie owa placówka edukacyjna przechodziła różne etapy, aż w końcu stała się szkołą medyczną kształcąca całe kadry lokalnych pielęgniarek. Obecnie jest to siedziba Wydziału Zdrowia Publicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Od strony ul. Piłsudskiego można dojrzeć wysokie okna dawnej kaplicy szkolnej, które początkowo ozdabiały rzeźby o tematyce religijnej (prawdopodobnie wizerunek św. Jadwigi). Na zdjęciu z 1942 r. już ich nie widać, co oznacza, że zostały przez „brunatnych” usunięte. Przed wejściem głównym – od strony ulicy Piekarskiej – znajdował się kiedyś piękny, ozdobny mur. Budynek szkolny przylegał do fragmentu budynku Poczty Głównej, który już dzisiaj nie istnieje (w jego miejscu znajduje się parking samochodowy).